Sống Thật và Đơn giản

1. Có một người vào thi để xin việc làm trong một công ty nọ, khi đi dọc hành lang đến phòng thi, anh thấy có mấy tờ giấy vụn dưới đất, liền cúi xuống nhặt lấy và bỏ vào thùng rác. Người phụ trách thi vấn đáp vô tình trông thấy từ xa, đã quyết định nhận anh ta vào làm việc cho công ty. Hóa ra để được trọng dụng thật là đơn giản, chỉ cần tập những thói quen tốt.


Học cách quan tâm

Bà mẹ than nhức đầu nhưng hai cô con gái vẫn vô tư như không có chuyện gì xảy ra. Một cô cứ thản nhiên ngồi xem ti vi, cô còn lại cứ mải miết bấm điện thoại chát chít với bạn bè. Người hàng xóm sang chơi thấy thế bèn hỏi thăm bà mẹ kia đau như thế nào, rồi chạy ra tiệm thuốc Tây mua cho bà mấy liều thuốc uống.

Một người em đến nhà người chị để mời đám cưới cô con gái. Nghe người chị nói mình vừa trải qua cơn tăng huyết áp suýt bị tai biến, hiện việc đi lại còn khó khăn. Người em chẳng một lời thăm hỏi sức khỏe, bệnh tình của chị mình, cứ đưa thiệp mời đám cưới, nói chuyện đâu đâu rồi vô tư ra về. Không phải quan hệ tình cảm chị em không tốt mà người em không quan tâm đến chị mình, chỉ vì cái tính thờ ơ vô tâm mà như thế.

Người vợ bị cảm lạnh, nằm kế bên chồng vừa sổ mũi vừa hắt hơi liên tục, người chồng vẫn ngủ ngáy o o, thỉnh thoảng tiếng hắt hơi làm người chồng giật mình tỉnh giấc, anh ta càu nhàu: “Suốt đêm cứ nhảy mũi hoài làm không ai ngủ được!”, rồi anh ta ngủ tiếp.

Dân gian Việt Nam có câu: “Học ăn, học nói, học gói, học mở”. Người xưa thường dạy con cháu mình như thế, nhưng ngày nay dường như chẳng mấy ai quan tâm điều này. Người ta không chỉ cần học chữ nghĩa, kiến thức văn hóa, khoa học, mà còn cần phải học ăn uống, đi đứng, nói năng, học cách làm việc, học cách cư xử, học cách chăm sóc bản thân và quan tâm người khác v.v... Cái gì cũng cần phải học, chứ không phải chỉ học cách kiếm tiền, học cách ăn chơi hưởng thụ... Đôi khi chính sự thiếu hiểu biết làm hại bản thân và những người thân mà mình không hề nghĩ đến. Nếu mình không biết quan tâm đến ai thì cũng chẳng ai quan tâm đến mình. Nếu con cái chẳng học được gì ngoài sự thờ ơ, vô tâm của cha mẹ đối với những người thân của mình và mọi người, thì khi lớn lên chúng sẽ không biết gì khác ngoài việc dùng thái độ đó đối với cha mẹ chúng. 

Các bậc cha mẹ cần dạy con mình từ nhỏ phải biết cách tự chăm sóc bản thân và biết cách quan tâm, chăm sóc những người thân xung quanh mình, gần thì có ông bà cha mẹ, anh chị em, xa thì có bạn bè, chòm xóm láng giềng những khi cần giúp đỡ. Có rất nhiều người không biết cách chăm sóc cho người thân của mình do từ nhỏ không được chỉ dạy, không tập làm cho quen. Ví dụ như, khi người thân bị nóng ho mà nấu thức ăn chiên xào nhiều dầu mỡ; khi con cái bị viêm họng mà cho uống nước đá lạnh, ăn kem; con bị cảm sốt, nhức đầu thì đè ra cạo gió rồi lấy chăn mền trùm kín; thấy con mệt mỏi do sốt thì lấy thuốc bổ cho con uống vào… Kết quả của cách chăm sóc như thế khiến người cần chăm sóc không khỏe mà còn mệt thêm, chẳng những không hết bệnh mà bệnh càng nặng thêm. Đó đều do không có hiểu biết về bệnh và không biết cách chăm sóc người bệnh.

Có nhiều ông chồng sau giờ làm mặc tình la cà đó đây nhậu nhẹt, xem như mình kiếm tiền về nhà là đã làm xong trách nhiệm, chẳng màng quan tâm đến vợ con ở nhà, không hề nghĩ ở nhà có việc gì cần mình làm hay không, vợ con có đang trông chờ mình về hay không, con cái mình đi học về chưa, chúng học hành như thế nào rồi, mình nên thường xuyên tiếp xúc hỏi han con cái để tình cảm cha con không lạt lẽo… Có nhiều bà vợ ngày nào cũng bỏ khối thời gian cho việc trau chuốt làm đẹp hoặc đi mua sắm, làm bà tám với bạn bè, nhưng lại lười vào bếp để chuẩn bị cho chồng con một bữa ăn ngon, giặt ủi cho chồng con cái quần cái áo, hoặc thăm hỏi sức khỏe, đời sống cha mẹ mình. Sự thờ ơ, vô tâm tạo ra nhiều điều đáng buồn, đáng trách. 

Nên dạy con trẻ biết thăm hỏi ông bà cha mẹ, quan tâm lo lắng, chăm sóc ông bà cha mẹ khi ông bà cha mẹ ốm đau, bệnh tật. Từ bé thơ, trẻ phải được cha mẹ dạy những câu như: “Cha có khỏe không?”, “Mẹ có khỏe không?”, “Con thương cha mẹ lắm!”, “Cha mẹ bị làm sao thế?” (Khi cha mẹ có biểu hiện bị bệnh hoặc gặp phải chuyện gì). Nên dạy con trẻ biết lấy thuốc cho cha mẹ uống khi cha mẹ bệnh (tất nhiên là cha mẹ chỉ cho con biết cần uống loại thuốc gì hoặc đi mua thuốc gì); nấu cháo cho cha mẹ ăn, đưa cha mẹ đi bệnh viện, phòng mạch, hoặc mời bác sĩ đến khám bệnh cho cha mẹ nếu như cha mẹ không thể đi; biết lấy áo ấm cho cha mẹ khi thời tiết lạnh; biết lấy nước cho cha mẹ uống và hỏi thăm khi cha mẹ đi làm về: “Cha mẹ có mệt lắm không? Để con lấy nước cho cha mẹ uống”. Khi lên mâm cơm, nên dạy con trẻ mời ông bà cha mẹ trước: “Con mời ông bà dùng cơm”, “Con mời cha mẹ dùng cơm”. Cha mẹ có biểu hiện không vui, con cái phải quan tâm tìm hiểu, hỏi cha mẹ xem mình có làm điều gì khiến cho cha mẹ buồn không hay là cha mẹ không được khỏe? Cần phải dạy trẻ biết phụ giúp công việc gia đình, xem làm việc nhà là trách nhiệm của mình chứ không phải là việc không liên quan đến mình. Nên dạy trẻ phải biết quan tâm đến người khác chứ không phải chỉ biết nhận sự quan tâm và những gì người khác làm cho mình.

Phải dạy trẻ từ nhỏ về tình yêu thương, về bổn phận, trách nhiệm, dạy trẻ nuôi dưỡng những tình cảm đạo đức và hình thành những thói quen tốt, để khi lớn lên trẻ không là người sống thờ ơ, vô tâm đối với những người thân xung quanh, đối với gia đình và xã hội.

Con người tự do là đích đến của giáo dục

(Bản nguyên bài trả lời phóng viên Lê Ngọc Sơn, báo sinh viên Việt Nam. Tòa soạn đã biên tập lại và xuất bản dưới tên: Hãy bồi đắp cho tâm hồn phì nhiêu, số ra ngày 6/8/2012).
Ở Việt Nam, nay người trẻ không chỉ đối diện với khủng hoảng kinh tế, mà còn đối mặt với một cuộc khủng hoảng các giá trị, khủng hoảng niềm tin, văn hoá…  Anh có cùng nhận định không? Và nếu có, thì cảm nhận của anh thế nào?

Đúng là đang có một cuộc khủng hoảng giá trị, không phải chỉ ở những người trẻ, mà ở cả những người già, tức là ở qui mô toàn xã hội. Cảm nhận chủ quan là ai cũng cảm thấy bất an như đang ở trong trạng thái sắp chuyển pha. Nhưng tương lai sẽ ra sao thì lại không đoán định được chính xác. Cho đến nay, vẫn không có nghiên cứu, hoặc dự báo khả tín nào về vấn đề này cả.
Ở bên ngoài, thế giới đang thay đổi mạnh mẽ. Đời sống của người dân trong nước cũng vậy, thay đổi hoàn toàn so với trước.  Nhưng các giá trị cũ vẫn tồn tại bằng cách này hay cách khác, có thể chỉ là thói quen, nhưng nhiều khi lại ép buộc bằng luật pháp. Tuy là cũ, nhưng về mặt hình thức, chúng vẫn được coi là chính danh, là dòng chủ lưu trong đời sống tinh thần của người dân, nên tất yếu xảy ra một sự va chạm giữa những giá trị cũ và giá trị mới đang được hình thành. Sự va chạm này ngày càng mạnh bởi sự gia tốc của của công nghệ, truyền thông, du lịch…
Trong bối cảnh đó, chống chếnh và khủng hoảng niềm tin là điều tất yếu. Nhưng điều này không hẳn đã xấu. Người ta chỉ có thể mất những cái cũ, tức những cái đã có. Với các giá trị tinh thần, thì đó là một sự thải loại lành mạnh và cần thiết. Do đó, sự chống chếnh, mất niềm tin là triệu chứng cho thấy cái cũ đã không còn phù hợp. Xã hội đang co bóp, đang vận động để thải loại những giá trị lạc cũ. Đó là dấu hiệu của một sự chuyển đổi, là tâm thức sẵn sàng chào đón cái mới sắp hình thành. Đó cũng là tâm thức nhìn về phía trước, dù tương lai có thể có nhiều bất trắc. Nhưng như vậy còn hơn là mãi ngoái lại phía sau. Vì nếu cứ ngoái lại không giật lùi cũng giậm chân tại chỗ, không có cơ hội nào để tiến bộ được.
Vì thế, không nên e sợ chuyện mất niềm tin, mà nên sợ chuyện lúc nào cũng coi mình là nhất quả đất, bình chân như vại.
Khủng hoảng với thế hệ anh, và cách mà cá nhân anh vượt qua?

Phần lớn những người thế hệ của tôi, cũng như phần lớn xã hội, vẫn chưa thoát khỏi vòng xoáy của cơm áo gạo tiền. Vì thế, nếu phải tách biệt thành khủng hoảng thế hệ e rằng hơi khiên cưỡng. Đây là cuộc khủng hoảng chung của toàn xã hội. Sẽ rất chủ quan nếu đánh giá cho cả một thế hệ. Thực tế, đến nay vẫn chưa có nghiên cứu nào về chủ đề này, nên mọi nhận định chỉ là suy diễn  hoặc trải nghiệm cá nhân.
Tuy nhiên, nếu bắt buộc phải gọi tên một khủng hoảng thế hệ, thì có lẽ đó là việc phần lớn người trẻ đã để mặc đời sống vật chất cuốn đi mà không nhận ra đang có khủng hoảng về các giá trị tinh thần. Nói một cách khó nhọc và tù mù kiểu truyền thống thì đó là cuộc khủng hoảng không có khủng hoảng. Tức là anh bình chân như vại, vô cảm với các giá trị tinh thần.
Còn tôi có gặp khủng hoảng không, và vượt qua bằng cách nào ư? Tôi chuyển đổi môi trường sống khá nhiều, từ nông thôn ra thành phố, rồi lại ra nước ngoài nữa. Dĩ nhiên là va chạm với nhiều nền văn hóa và nhiều thang giá trị khác nhau. Ban đầu cũng có khủng hoảng giá trị vì quán tính của những thói quen cũ. Nhưng sau đó thì nhìn lại mình, rồi vượt qua dần dần.
Cách tôi vượt qua cũng rất đơn giản. Đó là trả lời các câu hỏi tại sao: Tại sao họ như vậy, còn mình lại như vậy? Tại sao họ phát triển mà mình không phát triển? Tại sao họ làm được mà mình không làm được…
Cũng nhờ việc đó mà tôi nhận thấy rằng, lịch sử phát triển khắp nơi đã hun đúc nên những giá trị phổ quát. Và chừng nào còn lảng tránh những giá trị này, thì chừng ấy còn bị tụt hậu, không thể vươn  lên bằng người được.
Anh đã trải nghiệm nhiều môi trường giáo dục khác nhau, vậy anh có thể cho biết, triết lý giáo dục ở các nơi đó như thế nào? Dưới góc nhìn của anh, ở những nước tiền tiến họ làm gì trong giáo dục?

Họ dạy người trẻ về giá trị của mình như một con người và như một công dân. Như một con người theo nghĩa đó là con người tự do, còn như một công dân là ý thức chịu trách nhiệm với tự do mà mình có. Với họ, con người tự do và trách nhiệm công dân là đích đến của giáo dục.
Theo anh, thái độ nào là hợp lý khi người ta đối diện với khủng hoảng?

Bình tĩnh và cởi mở là cách tốt nhất để đối diện khủng hoảng.
Thực ra, khủng hoảng cũng là cơ hội để nhìn lại mình, tổ chức lại mình. Trogn khủng hoảng, chi phí chuyển đổi là thấp nhất. Nếu biết tận dụng khủng hoảng để đánh giá và tổ chức lại mình thì đó chính là cơ hội vươn lên được tầm cao mới sau đó.
Việc này tuy dễ mà khó, vì nó chỉ có thể làm được khi ý thức được mình có tự do, tức mình vẫn có lựa chọn trong mọi tình huống. Chỉ khi đó người ta mới có thể tự tin vượt qua khủng hoảng, và vượt qua một cách thành công.
Trong thời điểm này, làm thế nào để giúp người trẻ sinh tồn, theo anh?

Những người đọc được câu hỏi này, trên báo giấy hay trên mạng, chắc chắc không có ai khó khăn đến mức chết đói. Do đó, chắc chắn họ vẫn sẽ tồn tại về mặt sinh học, nhưng tinh thần thì chưa chắc. Khi anh không ý thức được mình là một con người tự do, với những quyền bất khả tước đoạt, thì anh đã tự hủy một phần lớn đời sống của mình. Cũng như vậy, khi anh không ý thức được mình là một công dân, thì anh cũng đã tự loại mình ra khỏi xã hội.
Không ai có thể giúp được người trẻ sinh tồn ngoài chính người trẻ. Nếu người ta không tự ý thức được mình là một người tự do và một công dân trách nhiệm, thì đến thần thánh cũng không giúp được. Đời sống của họ có thể phì nhiêu về mặt sinh học, nhưng đời sống tinh thần như sa mạc. Mà như thế là đã tự hủy hoại mình rồi.
Vậy theo anh, làm thế nào để bảo tồn phẩm hạnh trong thời buổi khủng hoảng này?

Đầu tiên là phải có đã, rồi mới giữ. Rất may là với phẩm hạnh, Không với Có lại rất gần nhau. Không làm điều xấu, điều ác cũng có nghĩa là có phẩm hạnh. Vậy để giữ phẩm hạnh, đầu tiên phải biết nói “không”.
Nhưng như vậy cũng chưa đủ. Sống là hành động.Vậy ngoài chuyện biết nói không, còn cần hành động nữa. Vấn đề là hành động thế nào?
Chuyện này quả thật cũng không dễ, khi phải xét xem trong muôn vàn hành động trong đời, đâu là hành động quan trọng nhất. Muốn vậy, phải lần tìm xem đâu là hành động ở cấp độ cơ bản nhất.
Để nói dài, nói đủ thì đó là chuyện của triết học. Còn ngắn gọn, thì đó là lựa chọn. Trên thực tế, có thể phân tích hầu hết mọi hoạt động của con người và máy móc thành chuỗi các lựa chọn liên tiếp. Vì thế, có thể coi lựa chọn chính là cấp độ cơ bản nhất của hành động.
Với con người, nếu xét trong mỗi quan hệ giữa hai thế giới bên trong và bên ngoài của mỗi cá nhân, thì lựa chọn nằm ở biên của hai thế giới này. Nhờ lựa chọn mà đời sống bên trong mỗi cá nhân được thể hiện ra bên ngoài. Lựa chọn vì thế là cầu nối và bản lề của hai thế giới.
Do đó, để bảo toàn được phẩm giá, cần bắt đầu bằng lựa chọn đúng. Cụ thể hơn là cần lựa chọn một bộ giá trị đúng để định chuẩn cho đời sống của mình. An toàn nhất, theo nghĩa khả năng phạm sai lầm thấp nhất, là dùng những bộ giá trị phổ quát đã được kiểm chứng sâu rộng theo cả hai chiều thời gian và địa lý làm chuẩn mực cho đời sống của mình.
Đọc Rừng Nauy của nhà văn Haruki Murakami, ta thấy một cảnh bức bí của một thế hệ người Nhật những năm 1960s. Anh có cảm nhận gì từ cái bức bí trong “Rừng Nauy” đến bức bí ở phố thị Việt Nam ngày nay?

Nhật Bản những năm 1960s trải qua những biến động rất lớn về xã hội. Phần vì hậu quả nặng nề của cuộc chiến, phần vì sự thay đổi chóng mặt của công cuộc tái thiết và phát triển sau chiến tranh. Việc nhìn lại mình sau cuộc chiến, sau những được mất đau thương cũng làm cho người ta dằn vặt trăn trở, nhiều khi có cảm giác ngộp thở không lối thoát.
Trong bối cảnh đó, thang giá trị của xã hội tất nhiên chưa định hình rõ ràng, mà đen xen nhau giữa các vùng tối sáng. Định hình được một bản sắc cho cá nhân và rộng hơn là cho cả xã hội, là rất khó khăn. Đó là nguyên nhân của những hoang hoải, bí bách của thế hệ người Nhật những năm 1960s.
Đời sống phố thị ở Việt Nam hiện nay cũng có một số nét tương đồng, nhưng ở cấp độ vừa thấp lại vừa cao hơn. Thấp hơn là bởi vì sự kiến tạo không diễn ra cấp tập như xã hội Nhật những năm 1960s. Nhưng cao hơn là vì những năm 1960s thì phương tiện truyền thông chính là ti vi, còn ngày nay là mạng máy tính toàn cầu, nên thông tin đến với người trẻ một cách ồ ạt.  Với thông tin đang có cuộc khủng hoảng thừa. Thừa thông tin và không biết làm gì với nó.
Nhưng điểm chung của thế hệ người Nhật những năm 1960s và người trẻ phố thị Việt Nam hiện nay là các thang giá trị cũ và mới còn chưa phân định rõ ràng. Cái mới còn chưa được định hình, trong khi cái cũ vẫn ngự trị dù lạc hậu. Điều này tất yếu dẫn đến cảm giác bất an, chới với, cô đơn.
Cộng hưởng với nó là những biến động cấp tập của đời sống xã hội, sự ích kỷ ngày càng lớn của cá nhân, cũng như sự giả dối ngày càng lan tràn như dịch bệnh, dường như đã làm các thế hệ trẻ không còn tin vào những “câu chuyện lớn” – những lý tưởng cao xa – mà tìm ý nghĩa trong những “câu chuyện nhỏ” – những mảnh vụn của đời sống thường ngày. Điều này tạo ra một cảm giác quẩn quanh bí bách, một sự mờ lòa ý nghĩa đời sống, nhiều khi đến mức nhạt thếch, trống rỗng.
Nhưng như đã nói ở trên, đó cũng không hẳn là điều xấu. Đó là dấu hiệu của một sự thay đổi sắp diễn ra. Chừng nào con người ta còn dằn vặt, trăn trở, còn hoang mang, mất phương hướng, còn cảm thấy đời sống bí bách vô nghĩa thì chừng đó còn có hy vọng. Chỉ sợ người ta không còn gì ngoài sự vô cảm ù lì. Khi đó mới thực sự đáng sợ.
Theo anh, giáo dục VN có vai trò gì trong việc giúp người trẻ định vị mình trước sóng gió khủng hoảng?

Rất tiếc là không có vai trò gì cả, vì bản thân giáo dục cũng đang gặp khủng hoảng mà không thể tự thoát ra được. Khủng hoảng trong giáo dục đã trở thành đề tài nóng suốt mấy chục năm qua. Nhiều nhà giáo dục uy tín đã nhiều lần lên tiếng đề nghị chấn hưng giáo dục, nhưng kết quả vẫn không được khả quan cho lắm. Như vậy, bản thân ngành giáo dục còn không cứu được mình ra khỏi khủng hoảng thì nói chi đến chuyện cứu người trẻ. Ở thời điểm này, nếu giáo dục không tạo thêm khủng hoảng cho người trẻ thì cũng đã là tốt lắm rồi.
Vậy nên, trong lúc chờ đợi giáo dục thay đổi, sẽ tốt hơn nếu mỗi người trẻ tự cứu mình. Nếu có thể, hãy coi khủng hoảng như một cơ hội để nhìn lại mình, loại bỏ cái cũ và định hình cái mới nếu cần thiết.
Khủng hoảng không đáng sợ nếu biết cách đối diện. Còn tự đánh lừa rằng mọi chuyện vẫn tốt, không hề có khủng hoảng thị lại nguy hiểm hơn nhiều.
 T/S Giáp Văn Dương
Nguồn: Gocnhinalan

Lãnh đạo kiểu judo và karate

Những điểm yếu của bạn hoàn toàn có thể được khai thác để mang lại lợi ích cho người khác và cho tổ chức mà bạn đang dẫn dắt. Để làm được điều này, bạn hãy xem sự khác biệt giữa judo và karate.

Cả hai đều là các môn võ thuật của Nhật Bản, và chúng đều rất đẹp mắt, nhưng giữa chúng vẫn có sự khác biệt. Judo nhấn mạnh đến việc khai thác sức mạnh của đối thủ, biến thành sức mạnh của bạn. Karate là phương thức tấn công khi chiến binh không còn binh khí gì trong tay trên chiến trường. Karate dựa vào chính sức mạnh của bạn để loại bỏ đối thủ.

Karate dựa vào nguyên lý tấn công về phía trước, judo lại dựa vào sức mạnh của đối thủ của bạn khi bạn lùi về đằng sau. Những nhà lãnh đạo kiểu karate sẽ đấm thẳng vào khó khăn. Những lãnh đạo kiểu judo sẽ để cho khó khăn đến với họ.

Mọi lãnh đạo đều cần phải biết lúc nào cần lãnh đạo với sức mạnh, và lúc nào cần sử dụng điểm yếu để đạt được lợi ích lớn nhất. Không phải tất cả vấn đề đều có thể được giải quyết chỉ với một phương thức này hay phương thức khác. Là một nhà lãnh đạo, bạn cần phải xác định xem mỗi phương thức sẽ thích ứng với nhu cầu và tính cách của bạn như thế nào.



Hợp tác

Hợp tác là rất quan trọng đối với bất kì một tổ chức nào. Tại một nơi có tinh thần hợp tác, khi một nhà có chuyện, các nhà hàng xóm sẽ ngay lập tức đến giúp đỡ. Các nhà lãnh đạo cần phải làm cho nhân viên của mình biết hợp tác, và điều này có thể đạt được thông qua nhiều cách.

Hợp tác kiểu karate: Nếu bạn có năng khiếu hợp tác với người khác và đó là một trong những điểm mạnh nhất của bạn, bạn sẽ có thể có kỹ năng bán hàng tốt. Bạn tự tin và không ngần ngại yêu cầu người khác giúp đỡ bạn. Bạn suy nghĩ ngắn gọn, là một nhà ngoại giao bẩm sinh, người có thể nói về tầm nhìn và mục tiêu của tổ chức theo cách trực tiếp nhất. Bạn cho người nghe cảm giác dễ chịu khi nói chuyện với họ, và bạn tự tin khi có được cảm giác sẽ chiếm được lòng tin của mọi người.

Bạn là người đầu tiên ghi lại các mục tiêu của tổ chức lên giấy, người đầu tiên tổ chức một cuộc tranh luận, và là người đầu tiên đứng lên nhận trách nhiệm. Nếu bạn là một chiến binh trong Thế chiến thứ nhất, có thể bạn sẽ là người đầu tiên xông ra khỏi chiến hào, lao về phía trước và hô xung phong.

Hợp tác kiểu judo: Bạn là người xây dựng sự đồng thuận một cách thầm lặng. Bạn hỏi ý kiến của người khác và giữ im lặng về ý kiến của mình. Bạn thu thập thông tin và trí tuệ và sắp xếp chúng lại với nhau một cách cẩn thận. Chỉ khi đó bạn mới nói lên ý kiến của mình, dựa nhiều vào các sự kiện hơn là một sức hút hướng về tầm nhìn.

Mọi người tin tưởng bạn vì họ biết rằng bạn sẽ không dẫn họ đi vào một bẫy mìn, và bạn sẽ tiến về phía trước một cách thận trọng, đảm bảo rằng đoạn đường sẽ không có gì nguy hiểm phía trước. Trong hoàn cảnh này, bạn giống như một trung đội trưởng cùng đơn vị của mình ở trong rừng, một tay cầm bản đồ, một tay cầm radio, mắt luôn hướng về những bụi rậm nguy hiểm phía trước.

Khi có một mạch nước ngầm từ dưới đất bất ngờ phun lên, bạn đã có sự chuẩn bị. Những người của bạn đã được triển khai để đương đầu với gần như bất kì sự đe dọa nào, vì bạn đã dành rất nhiều thời gian dạy họ cách phản ứng và chuẩn bị tư tưởng cho họ biết rằng không có gì là bất ngờ, chỉ có những điều không được nghĩ đến mà thôi.

Lắng nghe

Nếu bạn không coi lắng nghe là một kỹ năng quan trọng, bạn sẽ không bao giờ trở thành một nhà lãnh đạo. Hãy nhớ: lắng nghe cung cấp những cảnh báo về vấn đề ở mọi cấp độ, và giúp nhà lãnh đạo hành động hiệu quả hơn trong việc xác định khả năng của các mục tiêu và nhiệm vụ. Nhưng bạn lắng nghe như thế nào cũng quan trọng như việc bạn nghe được điều gì.

Lắng nghe kiểu karate: Những người nghe kiểu karate sẽ nói: "Nói cho tôi biết. Tôi muốn biết" và họ chủ động kiếm tìm thông tin trước khi thông tin tìm đến họ. Những người dạng này sẽ tạo ra những người trong tổ chức đảm bảo rằng họ sẽ được cung cấp đầy đủ thông tin. Tuy nhiên, họ cũng đi ra ngoài và tìm kiếm thêm thông tin để bảo đảm rằng họ có được đầy đủ thông tin, kể cả những việc đã bị một "bộ lọc" ngăn lại vì cho rằng nhà lãnh đạo của họ không muốn nghe.

Lắng nghe kiểu judo

Những nhà lãnh đạo lắng nghe kiểu judo sẽ đi xung quanh, thu nhận những lá thư, email mà các thành viên trong tổ chức trao đổi với nhau để đánh giá tình hình và nhân viên trong tổ chức. Nếu bạn không phải là một người lắng nghe giỏi, bạn cần phải xây dựng một tổ chức cung cấp thông tin cho mình.

Làm thế nào? Hãy bắt đầu bằng việc xây dựng những "trạm" thông tin trong tổ chức của bạn, đặc biệt tại các điểm khi tổ chức của bạn phải giao tiếp với bên ngòai. Nếu bạn đang điều hành một doanh nghiệp, bạn phải có các trạm tại từng điểm liên hệ khách hàng.

Sau khi mọi trạm thông tin đều đã hoạt động tốt, hãy lôi cuốn mọi thành viên trong công ty tham gia. Thường thì sẽ có người không nói với bạn, nhà lãnh đạo, rằng đang có chuyện rắc rối, nhưng anh ta sẽ nói với đồng nghiệp của mình. Người đồng nghiệp đó phải được khuyến khích để nói lại thông tin cho bạn vì nhiệm vụ chung và mục tiêu chung của cả công ty.

Đặt người khác lên trên bản thân

Những nhà lãnh đạo hiệu quả luôn đòi hỏi bản thân sự vị tha, đặt nhu cầu của tổ chức lên trên nhu cầu của bản thân. Những lãnh đạo tập trung vào đặc quyền đặc lợi thường không tồn tại được lâu dài, trong khi những lãnh đạo nhìn thấy nhu cầu của tổ chức sẽ trải qua được cả trong cơn hoạn nạn.

Vị tha kiểu karate: Những lãnh đạo kiểu karate sẽ là người chủ của bữa tiệc, người sẽ bưng khay đồ ăn tới mời từng vị khách mới. Ông ta sẽ chủ động giới thiệu những người lạ với nhau, vì nếu họ đã đến dự tiệc của ông thì họ sẽ đều là bạn của nhau.

Vị tha kiểu judo: Những nhà lãnh đạo kiểu judo sẽ hỏi: "Tôi có giúp gì được không? Tôi có thể làm gì để bạn thấy dễ chịu hơn?" Điều đó có nghĩa là nếu đội của bạn làm việc qua đêm, bạn sẽ rời khỏi văn phòng lúc ba giờ sáng để mang về những chiếc bánh pizza. Bạn là "chất keo" gắn kết mọi người lại với nhau.

Do vậy, hãy nhớ rằng, không phải ai cũng có những kỹ năng lãnh đạo giống nhau hay thậm chí là những kỹ năng cơ bản phải có trong cùng một hoàn cảnh. Nhưng sự khác biệt đó không quan trọng. Nếu bạn đã được lựa chọn để dẫn đầu, bạn phải xác định được làm thế nào vượt qua được các điểm yếu trong các công cụ lãnh đạo của bạn và chuyển chúng thành điểm mạnh.

Cuộc sống

"Cuộc sống chính là điều may mắn - hãy đón nhận.
Cuộc sống chính là niềm hạnh phúc - hãy tận hưởng.
Cuộc sống là một bản nhạc - hãy ca vang.

Cuộc sống còn có nghĩa là bổn phận - hãy hoàn thành nó.
Cuộc sống còn có nghĩa là một lời hứa - hãy gắng giữ lời.
Cuộc sống còn có nghĩa là một sự cố gắng không ngừng nghỉ - hãy chấp nhận nỗ lực.
Cuộc sống còn có nghĩa là một sự mạo hiểm - hãy can đảm lên.

Nếu cuộc sống là một cuộc chạy đua - hãy cố gắng hết mình.
Nếu cuộc sống là một trò chơi - đừng ngần ngại hãy cứ tham gia.
Nếu cuộc sống là một nỗi buồn phiền - hãy thử cố vượt qua.
Nếu cuộc sống là một tấm bi kịch- hãy đồng ý đương đầu.

Nhưng cuộc sống còn là thời cơ - hãy tìm cách nhận ra và thu lợi từ nó.
Cuộc sống còn là một giấc mơ - hãy biến giấc mơ thành hiện thực.
Và cuộc sống này quá đỗi kỳ diệu đừng nên phá huỷ nó.

Bởi cuộc sống đơn giản chỉ là cuộc sống - hãy biết đấu tranh để tồn tại." 
Mẹ Teresa